Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł! Do you want to support owner of this site? Click here and donate to his account some amount, he will be able to use it to pay for any of our services, including removing this ad.

Związek i relacje między literataturą a mitologią wg Z. Minc i J. Łotmana

26 października 2012 Opracowania  Brak komentarzy

Relacje literatury i mitologii wg Z. Minc i J. Łotmana. Sposoby i aspekty powiązań.

            Wg Minca i Łotmana, relacje między literaturą a mitologią mogą być bezpośrednie (mit „przelewa się” w literaturę) lub pośrednie (poprzez sztuki piękne, rytuał, naukowe koncepcje, teorie estetyczne, filozoficzne, folklorystykę). Relacje mitu i literatury artystycznej rozpatruje się w 2 aspektach:

  • ewolucyjnym – mit jako określone stadium świadomości historycznie poprzedza lit. pisaną, która zajmuje jego miejsce z pkt. widzenia zarówno stadiów rozwoju, jak i rzeczywistej chronologii. Literatura ma do czynienia jedynie ze zdegradowanymi formami mitu i sama się do tej degradacji przyczynia. Mit przenika do tekstów lit. pięknej w postaci nieuświadomionej, pozbawionej swego pierwotnego znaczenia. Z tego pkt. widzenia mit można jedynie przeciwstawiać z literaturą, bo nie koegzystują ze sobą w czasie
  • teologicznym – ujawnienie swoistości każdego z tych zjawisk na tle przeciwstawnego systemu. I mitologię, i kulturę epoki piśmiennictwa ujmuje się jako samodzielne zorganizowane pod względem strukturalnym światy kulturowe.

 Mitologia i literatura to dwie komplementarne tendencje, z których każda trwale zakłada obecność drugiej i tylko na jej tle uświadamia sobie również własną specyfikę. Powszechnie uznaną właściwością mitu jest jego podporządkowanie czasowi cyklicznemu: zdarzenia nie rozwijają się linearnie, lecz wiecznie się powtarzają w pewnym zadanym z góry porządku, przy czym nie stosują się do nich pojęcia początku i końca. W micie narrację można zacząć zarówno od śmierci i pogrzebu, jak i od narodzin. Narracja typu mitologicznego powstaje nie wg zasady łańcuszka, ale główki kapusty (mit może się zaczynać nawet od śmierci – to nie jest koniec). W tekstach literackich dominuje dyskrecja, nie wszystko jest powiedziane wprost. W micie są konstruktywne, pewne prawdy, a w literaturze są już prawdy przetworzone. Sfera narracji mitologicznej w archaicznym świecie jest ograniczona w przestrzeni i w czasie – tworzy zrytualizowaną strukturę zanurzoną w morzu codziennego praktycznego bytowania zbiorowości. W swej pierwotnej postaci mit nie był opowiadany, lecz odgrywany w formie złożonego widowiska rytualnego.

 Teksty mitogenne to teksty, które tworzą mity, a literatura jest źródłem powstawania nowych mitów. Mitologiczna istota tego rodzaju tekstów przejawia się w tym, że wybrany przez nie bohater okazuje się sprawcą pewnego umownego świata, który jednak zostaje narzucony odbiorcom jako model świata realnego. W utworach niemitologicznych między tekstem a audytorium, twórcą a odbiorcą przebiega wyraźna granica. Natomiast teksty neomitologiczne są zróżnicowane, jeśli chodzi o ich przejawy oraz naturę społeczną i filozoficzną. Zachowują swoje znaczenie również dla całej kultury XX wieku. Wiążą się z tradycją (intuicjonizm, relatywizm, panteizm). Kultura neomitologiczna jest zintelektualizowana, ukierunkowana na autorefleksję i autodeskrypcję. Filozofia, nauka i sztuka dążą tu ku tej syntezie i wpływają wzajemnie na siebie znacznie silniej niż na poprzednich etapach rozwoju kultury.

 Neomitologizm w sztuce XX wieku wypracował także swoja, pod wieloma względami nowatorską, poetykę, będącą rezultatem oddziaływań, zarówno samej struktury mitu i obrzędu, jak i współczesnych teorii etnologicznych i folklorystycznych. W wielu dziełach sztuki neomitologicznej funkcję mitów spełniają teksty artystyczne, a rolę mitologemów – cytaty i parafrazy z tych tekstów.

Twoja odpowiedź