Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Związek i relacje między literataturą a mitologią wg Z. Minc i J. Łotmana

26 października 2012 Opracowania  Brak komentarzy

Relacje literatury i mitologii wg Z. Minc i J. Łotmana. Sposoby i aspekty powiązań.

            Wg Minca i Łotmana, relacje między literaturą a mitologią mogą być bezpośrednie (mit „przelewa się” w literaturę) lub pośrednie (poprzez sztuki piękne, rytuał, naukowe koncepcje, teorie estetyczne, filozoficzne, folklorystykę). Relacje mitu i literatury artystycznej rozpatruje się w 2 aspektach:

  • ewolucyjnym – mit jako określone stadium świadomości historycznie poprzedza lit. pisaną, która zajmuje jego miejsce z pkt. widzenia zarówno stadiów rozwoju, jak i rzeczywistej chronologii. Literatura ma do czynienia jedynie ze zdegradowanymi formami mitu i sama się do tej degradacji przyczynia. Mit przenika do tekstów lit. pięknej w postaci nieuświadomionej, pozbawionej swego pierwotnego znaczenia. Z tego pkt. widzenia mit można jedynie przeciwstawiać z literaturą, bo nie koegzystują ze sobą w czasie
  • teologicznym – ujawnienie swoistości każdego z tych zjawisk na tle przeciwstawnego systemu. I mitologię, i kulturę epoki piśmiennictwa ujmuje się jako samodzielne zorganizowane pod względem strukturalnym światy kulturowe.

 Mitologia i literatura to dwie komplementarne tendencje, z których każda trwale zakłada obecność drugiej i tylko na jej tle uświadamia sobie również własną specyfikę. Powszechnie uznaną właściwością mitu jest jego podporządkowanie czasowi cyklicznemu: zdarzenia nie rozwijają się linearnie, lecz wiecznie się powtarzają w pewnym zadanym z góry porządku, przy czym nie stosują się do nich pojęcia początku i końca. W micie narrację można zacząć zarówno od śmierci i pogrzebu, jak i od narodzin. Narracja typu mitologicznego powstaje nie wg zasady łańcuszka, ale główki kapusty (mit może się zaczynać nawet od śmierci – to nie jest koniec). W tekstach literackich dominuje dyskrecja, nie wszystko jest powiedziane wprost. W micie są konstruktywne, pewne prawdy, a w literaturze są już prawdy przetworzone. Sfera narracji mitologicznej w archaicznym świecie jest ograniczona w przestrzeni i w czasie – tworzy zrytualizowaną strukturę zanurzoną w morzu codziennego praktycznego bytowania zbiorowości. W swej pierwotnej postaci mit nie był opowiadany, lecz odgrywany w formie złożonego widowiska rytualnego.

 Teksty mitogenne to teksty, które tworzą mity, a literatura jest źródłem powstawania nowych mitów. Mitologiczna istota tego rodzaju tekstów przejawia się w tym, że wybrany przez nie bohater okazuje się sprawcą pewnego umownego świata, który jednak zostaje narzucony odbiorcom jako model świata realnego. W utworach niemitologicznych między tekstem a audytorium, twórcą a odbiorcą przebiega wyraźna granica. Natomiast teksty neomitologiczne są zróżnicowane, jeśli chodzi o ich przejawy oraz naturę społeczną i filozoficzną. Zachowują swoje znaczenie również dla całej kultury XX wieku. Wiążą się z tradycją (intuicjonizm, relatywizm, panteizm). Kultura neomitologiczna jest zintelektualizowana, ukierunkowana na autorefleksję i autodeskrypcję. Filozofia, nauka i sztuka dążą tu ku tej syntezie i wpływają wzajemnie na siebie znacznie silniej niż na poprzednich etapach rozwoju kultury.

 Neomitologizm w sztuce XX wieku wypracował także swoja, pod wieloma względami nowatorską, poetykę, będącą rezultatem oddziaływań, zarówno samej struktury mitu i obrzędu, jak i współczesnych teorii etnologicznych i folklorystycznych. W wielu dziełach sztuki neomitologicznej funkcję mitów spełniają teksty artystyczne, a rolę mitologemów – cytaty i parafrazy z tych tekstów.

Twoja odpowiedź

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>