Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Tragedia wg Arystotelesa

27 lutego 2012 Opracowania  Brak komentarzy

Tragedia, wg Arystotelesa, to „naśladowcze przedstawienie akcji poważnej, skończonej i posiadającej (odpowiednią) wielkość, wyrażone w języku ozdobnym, odmiennym w różnych częściach dzieła, przedstawione w formie dramatycznej, a nie narracyjnej, które przez wzbudzenie litości i trwogi doprowadza do oczyszczenia (kátharsis) tych uczuć.”

1. Za główny cel Arystoteles stawia tragedii wywołanie u widzów/czytelników uczucia litości i trwogi, i oczyszczenie z tych uczuć – katharsis. Początkowo katharsis miało interpretacje medyczne (oczyszczenie fizyczne), religijne (oczyszczenie duchowe np. z opętania) i estetyczne (uporządkowanie zdarzeń – nawet tragicznych – wywołuje przyjemność). Arystoteles zaś mówi, że katharsis jest tym czego my doświadczamy kiedy nieszczęście dotyka niewinnego człowieka (wtedy czujemy litość) i kiedy okazuje się, że jest on podobny do nas (wtedy czujemy trwogę). Uzmysłowienie sobie tych stanów i oczyszczenie się z nich poprzez np. płacz (oczyszczenie fizyczne), wewnętrzne uczucie ulgi (oczyszczenie duchowe), czy odczuwanie przyjemności (oczyszczenie estetyczne) to to co tragedia powinna wywoływać u odbiorcy. Atystoteles często jednak pomija oczyszczenie estetyczne, za pewnik zaś można przyjąć że karharsis to wstrząs.

2. Żeby zaistniało katharsis fabuła tragedii musi być odpowiednia i odpowiedni muszą być jej bohaterowie.

a) Fabuła

Fabuła (mýthos) to naśladowcze przedstawienie akcji (práksis); artystycznie uporządkowany układ zdarzeń. Tragedia jest bowiem naśladowaniem nie ludzi, lecz działania (akcji) i życia (od działania zależy przecież i powodzenie, i niepowodzenie. Celem naśladowania jest przedstawienie jakiejś akcji, a nie właściwości postaci. Z charakterem wiążą się ich pewne cechy, natomiast czyny decydują o ich powodzeniu lub nieszczęściu). Postacie działają więc nie po to, aby umożliwić przedstawienie charakterów, lecz właśnie ze względu na działania przyjmują odpowiednie właściwości charakterów. Toteż celem tragedii jest bieg zdarzeń, czyli fabuła, a cel jest we wszystkim rzeczą najważniejszą. Tragedia nie może przecież istnieć bez akcji, może natomiast istnieć bez charakterów.

Składniki fabuły: (pierwsze 2 elementy działają na uczucia)

  • Perypetia
  • Rozpoznanie
  • Páthos

Perypetia – „zmiana biegu zdarzeń w kierunku przeciwnym intencjom działania postaci, która odbywa się według podanych zasad” (prawdopod. i koniecz.).

Rozpoznanie – „zwrot od nieświadomości ku poznaniu, ku przyjaźni lub wrogości między osobami naznaczonymi losem szczęścia lub nieszczęścia.”

Páthos – „bolesne lub zgubne zdarzenie”.

b) Bohater czyli Homo tragicus

Człowiek zbyt niegodziwy, lub zbyt cnotliwy nie może stać się obiektem tragedii. Najlepiej, aby był to ktoś pośredni, który nie wyróżnia się osobliwie, a więc: szlachetny, cieszący się szacunkiem, ten, co nie wpadł w nieszczęście przez swoją podłość, lecz ze względu na jakieś zbłądzenie (i tu to wielkie zbłączenie czyli hamartia). Bohater uwikłany jest także w konfikt tragiczny – staje przed wyborem dwóch równorzędnych racji i właściwie nie ma dobrego wyboru. Każdy wybór pociąga za sobą negatywne konsekwencje. Można powiedzieć że bohater Arystotelesa jest bez wyjścia, a jednak musi wybrać którąś z opcji. Wybiera jednak pomiędzy równorzędnymi wartościami (np. rodzina, więzy krwi, a prawo i państwo).

Cały tragizm zawiera się w tym, że bohater tragedii to ktoś w fatalnym położeniu, w którym znalazł się ze względu na hamartię lub fatum (prześladujący go zły los) i, mimo, że jest kimś powszechnie szanowanym, często z wysokich sfer, z góry jest skazany na porażkę. Drugi aspekt tragizmu jest taki, że taki bohater wzbudza w nas litość i trwogę, a to oznacza, że każdy z nas może się znaleźć w podobnym położeniu.

Twoja odpowiedź

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>