Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Teoria wzniosłości w czasach nowożytnych

27 lutego 2012 Opracowania  Brak komentarzy

Władysław Tatarkiewicz, Dzieje sześciu pojęć, Warszawa 1975. 

UWAGA. Kliknij na link, aby pobrać.

E. Burke:  „U podstaw wzniosłości leży wizja sztuki wielkiej, potężnej, wspaniałej, przerastającej człowieka. Wzniosłości towarzyszy ponadto poczucie tragizmu, nienaturalność istnienia, heroizm, tragikomizm. Wzniosłość odbiega od normy”. Podczas gdy piękno postrzegane było jako pewna forma pożądania pokrewna czy też tożsama z instynktem prospołecznym, wzniosłość towarzyszyć miała chwilom samotności i wyobcowania człowieka.  Podobnie jak Schopenhauer, Burke zdefiniował pojęcie wzniosłości jako pewną formę zniewolenia, pozbawienia własnego „ja”, zatracenia podmiotowości, rozpłynięcia się własnego ego.

W owym stuleciu nie było bodaj estetyka, który by się nie rozwodził nad wzniosłością, ale prawie każdy wkładał w jej pojęcie inną treść. J. Baillie istotę jej widział w wielkości, D. Hume -w górności i dalekości. A. Gerard w wielkich rozmiarach i tym, co działa na umysł podobnie do nich. Niektórzy z ówczesnych pisarzy od wzniosłości  odróżniali pokrewną własność, którą nazywali francuską nazwą “grandeur”, obejmującą rzeczy imponujące, podczas gdy tamta obejmowała przejmujące.

W takim czy innym znaczeniu pojęcie wzniosłości było w owych czasach prawie nieodłączne od pojęcia piękna. Wzniosłość była rozumiana raczej jako wartość równoległa a odmienna od piękna niż jako jego kategoria. Unger, Zeisig sądzą, że wzniosłość jest szczególnym rodzajem modyfikacji piękna […]. Natomiast wedle Kanta, Solgera wzniosłość i piękno wykluczają się wzajemnie tak, iż to, co wzniosłe, nigdy nie może być piękne, ani piękne nie może być wzniosłe”.

 

Twoja odpowiedź

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>