Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł! Do you want to support owner of this site? Click here and donate to his account some amount, he will be able to use it to pay for any of our services, including removing this ad.

Teoria wzniosłości u Pseudo-Longinosa

26 lutego 2012 Opracowania  Brak komentarzy

Władysław Tatarkiewicz, Dzieje sześciu pojęć, Warszawa 1975. 

UWAGA. Kliknij na link, aby pobrać.

 

Pojęcie wzniosłości uformowało się w starożytnej retoryce, podobnie jak pojęcie subtelności, ale – w ujęciu bardziej pozytywnym. Styl wzniosły, czyli górny (jak go T. Sinko nazywał),uchodził za najwyższy z trzech stylów wymowy, podobnie jak subtelny – za najniższy. Był nazywany również wielkim (grandis) i poważnym (gravis), i te synonimy wskazują, że wzniosłość była w starożytności rozumiana jako wielkość i powaga. W traktacie Longinosa( jednak nie on go napisał) starożytni widzieli traktat z retoryki, teraz został odczytany jako traktat z estetyki. Interpretacja została zapoczątkowana przez Boileau i utrzymana do wieku Oświecenia. Rozszerzyło to jego znaczenie. Wniósł pojęcie wzniosłości do estetyki, a estetyce wzniosłości dał retoryczne zabarwienie. Co więcej, wraz z motywem wzniosłości wniósł też motyw nadzwyczajności („Podziwu godne jest zawsze to, co nadzwyczajne”), wielkości, nieskończoności, cudowności. Według Longinosa „wzniosłość” –to silne afekty, żar, pathos – poruszenie, zachwycenie, wielkość, wzlot w górę, ukorzenie się razem z mówcą, uwodzenie słuchacza, szał, natchnienie, improwizacja, ma związek z odczuciem boskości. W ludziach jest zdolność do zachwytu, np. wielkie rzeki, ocean, krater czynnego wulkanu, gwiazdy – wywołują zachwyt, w trakcie odczuwania wzniosłości czują się jak bogowie. Wzniosłość ma się podobać zawsze i wszędzie.

 Istnieje 5 źródeł wzniosłości: zdolność do wzniosłego sposobu myślenia,  żarliwy i natchniony patos, tworzenie figur myśli i mowy,  szlachetny wyraz (dobór słów, tropów), kompozycja.

 

Twoja odpowiedź