Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Szkoły strukturalne

30 sierpnia 2013 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

Szkoła praska

Funkcjonalne podejście do strukturalizmu

 

  • Początek – Praskie Koło Lingwistyczne, założone przez B. Havranka, J. Mukarowskiego, R. Jacobsona, N. S. Trubieckoja.
  • Język jest systemowy i składa się z elementów, z których każdy spełnia w procesie komunikacyjnym określoną funkcję – funkcjonalizm.
  • Funkcję danego elementu można opisać za pomocą wskazania opozycji między tym elementem a innymi elementami.
  • Podsystem języka – zbiór jednostek, pomiędzy którymi różnice są bardziej uchwytne.
  • Są cztery podsystemy języka:
    1. Fonologiczny;
    2. Morfonologiczny;
    3. Morfologiczny:

a)      fleksyjny,

b)     słowotwórczy;

    1. Składniowy.
  • Szczególną uwagę zwraca się na związki paradygmatyczne.
  • N. Trubieckoj – badania nad podsystemem fonologicznym.
  • Znaczenie – punkt wyjścia do badania opozycji, które zachodzą pomiędzy jednostkami systemu fonologicznego.
  • Fonem – w szkole praskiej to jednostka podsystemu fonologicznego języka składająca się z cech dystynktywnych – tj. cech dźwiękowych, które używane są do odróżnienia wyrazów o różnym znaczeniu
  • Głoski, które nie są dystynktywne mogą być:

a)      Wariantami fakultatywnymi – np. głoska h / głoska γ (tylnojęzykowe),

b)     Wariantami pozycyjnymi – np. głoska r / głoska ŕ.

  • Dystrybucja komplementarna – stosunek dwóch głosek, gdy zbiór kontekstów, w którym występuje jedna jest zupełnie inny od zbioru kontekstów, w którym występuje druga.
  • Badania stylistyki.
  • Styl – wg szkoły praskiej to jakość strukturalna tekstu, wynikła z celowego doboru przez nadawcę jednostek języka.

 

 

 

Dystrybucjonizm amerykański 

 

  • Amerykańscy językoznawcy postawili sobie cel – opis wielu, bardzo różnych języków indiańskich.
  • Niezbyt ważne było dla nich językoznawstwo teoretyczne – ważniejsze było językoznawstwo opisowe.
  • Leonard Bloomfield – dystrybucjonizm: teoria, która pozwala na opis języka na podstawie samej formy tekstów powstających w tym języku.
  • Dystrybucja – zbiór kontekstów, w jakich dany element tekstowy występuje w tekstach. Rodzaje dystrybucji:

a)      Identyczna – dwa elementy tekstowe występują dokładnie w tych samych kontekstach,

b)     Inkluzyjna – zbiór kontekstów jednostki A mieści się w zbiorze kontekstów jednostki B,

c)      Krzyżująca się – zbiór kontekstów jednostki A i zbiór kontekstów jednostki B obejmują podzbiór kontekstów wspólny dla obu jednostek,

d)     Komplementarna – zbiór kontekstów jednostki A jest całkowicie odmienny od zbioru kontekstów jednostki B.

 

  • Segmentacja tekstu – wydobywanie z tekstów – w celu zbadania dystrybucji – segmentów, które można podejrzewać, że są jednostkami tekstowymi.
  • Jeżeli dwie jednostki są w dystrybucji komplementarnej, uznajemy ja za warianty kombinatoryczne.
  • Jeżeli dwie jednostki są w pozostałych dystrybucjach, uznajemy je za realizacje dwóch osobnych jednostek języka.
  • Teoria języka dla strukturalistów amerykańskich jest zbiorem zasad, którymi należy się posługiwać w czasie opisywania jakiegoś języka. Jest zbiorem procedur odkrywania języka na podstawie zbiorów tekstu.
  • Hipoteza Sapira – Whorfa – człowiek postrzega świat przez język, a przy tym struktura języka narzuca użytkownikowi sposób widzenia świata; ludzie mówiący różnymi językami inaczej postrzegają świat.
  • Behawioryzm – koncepcja Bloomfielda, mówiąca, że zachowania ludzkie można opisać za pomocą bodźców i reakcji na te bodźce.
  • Tekst językowy jest dla Bloomfielda albo bodźcem dla pewnej reakcji, albo reakcją na ten bodziec.
  • Strukturalizm amerykański – mniejsze waga znaczenia wyrażeń językowych.
  • Zwraca się uwagę bardziej na system znaków.

 

Glossemantyka

 

  • Kopenhaskie Koło Lingwistyczne.
  • Louis Hjelmslev – przedstawiciel glossemantyki.
  • Wg Hjelmsleva zadaniem językoznawstwa jest badanie struktury języka – językoznawstwo jest przede wszystkim synchroniczne.
  • Hjelmslev rozbudował dwudzielną teorię znaku językowego de Saussuer’a.
  • W obrębie znaku językowego wyróżnił dwie płaszczyzny wyrażania i treści oraz dwa zjawiska substancji i formy:

a)      Płaszczyzna treści – rzeczywistość, której język może komunikować:

  • Substancją treści – obiektywna rzeczywistość,
  • Forma treści – subiektywny obraz rzeczywistości;

b)     Płaszczyzna wyrażania – wszelkie środki, za pomocą, których komunikuje się o treści:

  • Substancja wyrażania – ruchy narządów mowy,
  • Forma wyrażania – psychiczny obraz dźwięków świata.

Zadaniem językoznawstwa jest badanie formy wyrażania względem formy treści.

  • Teorię językoznawcza należy – wg Hjelmsleva – budować na wzór systemów dedukcyjnych.
  • Proponuje on trzy hierarchiczne kryteria oceny teorii:

a)      Niesprzeczność wewnętrzna,

b)     Zupełność,

c)      Prostota.

Twoja odpowiedź

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>