Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł! Do you want to support owner of this site? Click here and donate to his account some amount, he will be able to use it to pay for any of our services, including removing this ad.

Szkoły strukturalne

30 sierpnia 2013 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

Szkoła praska

Funkcjonalne podejście do strukturalizmu

 

  • Początek – Praskie Koło Lingwistyczne, założone przez B. Havranka, J. Mukarowskiego, R. Jacobsona, N. S. Trubieckoja.
  • Język jest systemowy i składa się z elementów, z których każdy spełnia w procesie komunikacyjnym określoną funkcję – funkcjonalizm.
  • Funkcję danego elementu można opisać za pomocą wskazania opozycji między tym elementem a innymi elementami.
  • Podsystem języka – zbiór jednostek, pomiędzy którymi różnice są bardziej uchwytne.
  • Są cztery podsystemy języka:
    1. Fonologiczny;
    2. Morfonologiczny;
    3. Morfologiczny:

a)      fleksyjny,

b)     słowotwórczy;

    1. Składniowy.
  • Szczególną uwagę zwraca się na związki paradygmatyczne.
  • N. Trubieckoj – badania nad podsystemem fonologicznym.
  • Znaczenie – punkt wyjścia do badania opozycji, które zachodzą pomiędzy jednostkami systemu fonologicznego.
  • Fonem – w szkole praskiej to jednostka podsystemu fonologicznego języka składająca się z cech dystynktywnych – tj. cech dźwiękowych, które używane są do odróżnienia wyrazów o różnym znaczeniu
  • Głoski, które nie są dystynktywne mogą być:

a)      Wariantami fakultatywnymi – np. głoska h / głoska γ (tylnojęzykowe),

b)     Wariantami pozycyjnymi – np. głoska r / głoska ŕ.

  • Dystrybucja komplementarna – stosunek dwóch głosek, gdy zbiór kontekstów, w którym występuje jedna jest zupełnie inny od zbioru kontekstów, w którym występuje druga.
  • Badania stylistyki.
  • Styl – wg szkoły praskiej to jakość strukturalna tekstu, wynikła z celowego doboru przez nadawcę jednostek języka.

 

 

 

Dystrybucjonizm amerykański 

 

  • Amerykańscy językoznawcy postawili sobie cel – opis wielu, bardzo różnych języków indiańskich.
  • Niezbyt ważne było dla nich językoznawstwo teoretyczne – ważniejsze było językoznawstwo opisowe.
  • Leonard Bloomfield – dystrybucjonizm: teoria, która pozwala na opis języka na podstawie samej formy tekstów powstających w tym języku.
  • Dystrybucja – zbiór kontekstów, w jakich dany element tekstowy występuje w tekstach. Rodzaje dystrybucji:

a)      Identyczna – dwa elementy tekstowe występują dokładnie w tych samych kontekstach,

b)     Inkluzyjna – zbiór kontekstów jednostki A mieści się w zbiorze kontekstów jednostki B,

c)      Krzyżująca się – zbiór kontekstów jednostki A i zbiór kontekstów jednostki B obejmują podzbiór kontekstów wspólny dla obu jednostek,

d)     Komplementarna – zbiór kontekstów jednostki A jest całkowicie odmienny od zbioru kontekstów jednostki B.

 

  • Segmentacja tekstu – wydobywanie z tekstów – w celu zbadania dystrybucji – segmentów, które można podejrzewać, że są jednostkami tekstowymi.
  • Jeżeli dwie jednostki są w dystrybucji komplementarnej, uznajemy ja za warianty kombinatoryczne.
  • Jeżeli dwie jednostki są w pozostałych dystrybucjach, uznajemy je za realizacje dwóch osobnych jednostek języka.
  • Teoria języka dla strukturalistów amerykańskich jest zbiorem zasad, którymi należy się posługiwać w czasie opisywania jakiegoś języka. Jest zbiorem procedur odkrywania języka na podstawie zbiorów tekstu.
  • Hipoteza Sapira – Whorfa – człowiek postrzega świat przez język, a przy tym struktura języka narzuca użytkownikowi sposób widzenia świata; ludzie mówiący różnymi językami inaczej postrzegają świat.
  • Behawioryzm – koncepcja Bloomfielda, mówiąca, że zachowania ludzkie można opisać za pomocą bodźców i reakcji na te bodźce.
  • Tekst językowy jest dla Bloomfielda albo bodźcem dla pewnej reakcji, albo reakcją na ten bodziec.
  • Strukturalizm amerykański – mniejsze waga znaczenia wyrażeń językowych.
  • Zwraca się uwagę bardziej na system znaków.

 

Glossemantyka

 

  • Kopenhaskie Koło Lingwistyczne.
  • Louis Hjelmslev – przedstawiciel glossemantyki.
  • Wg Hjelmsleva zadaniem językoznawstwa jest badanie struktury języka – językoznawstwo jest przede wszystkim synchroniczne.
  • Hjelmslev rozbudował dwudzielną teorię znaku językowego de Saussuer’a.
  • W obrębie znaku językowego wyróżnił dwie płaszczyzny wyrażania i treści oraz dwa zjawiska substancji i formy:

a)      Płaszczyzna treści – rzeczywistość, której język może komunikować:

  • Substancją treści – obiektywna rzeczywistość,
  • Forma treści – subiektywny obraz rzeczywistości;

b)     Płaszczyzna wyrażania – wszelkie środki, za pomocą, których komunikuje się o treści:

  • Substancja wyrażania – ruchy narządów mowy,
  • Forma wyrażania – psychiczny obraz dźwięków świata.

Zadaniem językoznawstwa jest badanie formy wyrażania względem formy treści.

  • Teorię językoznawcza należy – wg Hjelmsleva – budować na wzór systemów dedukcyjnych.
  • Proponuje on trzy hierarchiczne kryteria oceny teorii:

a)      Niesprzeczność wewnętrzna,

b)     Zupełność,

c)      Prostota.

Twoja odpowiedź