Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Systematyka form podawczych wg H.Markiewicza (relacja, prezentacja, refleksja)

21 lutego 2012 Opracowania  Brak komentarzy

Plan wyrażania i plan treści:

– plan wyrażania istnieje w dwóch odmianach – mówionej i pisanej. Odmiana mówiona: fonemy, sylaby, zestroje akcentowe, człony intonacyjne, frazy. Odmiana pisana: grafemy, wyrazy graficzne, człony interpunkcyjne, zdania zakończone kropką, wykrzyknikiem, pytajnikiem;

– plan treści – semy (minimalne składniki znaczeniowe morfu), morfy, wyrazy, grupy składniowe, zdania;

– segmentacja graficzna planu wyrażania w tekście – akapit, fragment – jest niewystarczająca dla wydzielenia ponadzdaniowych poziomów planu treści;

– ujęcie – nazwa dla akapitu. Odrębność ujęć dwupoziomowych – takich, których część składową stanowi przytoczona wypowiedź postaci;

Poziomy wyższe niż ujęcie – opis (identyfikuje przedmiot, podaje jego cechy i stany), narracja (komunikuje „dzianie się”, zdarzenia, czynności, wypadki, procesy), refleksja (komentarz), wypowiedzi postaci (monologowe, dialogowe, mówione i myślane).

 Stylistyka i poetyka proponują podział form podawczych na: opis, narracje, refleksje i wypowiedzi postaci, ale Markiewicz zauważa, że w praktyce najczęściej mamy do czynienia z przemieszaniem tych form w różnych utworach i w związku z tym proponuje inny podział: relacja, prezentacja, refleksja.

RELACJA – narracja skrótowa, sumaryczna, uwzględniająca tylko najważniejsze momenty danego tematu; 4 formy:

  1. może traktować albo o poszczególnych zdarzeniach ujmowanych już jako zakończone, to co było i nie wróci – NARRACJA PERFEKTYWNA;
  2. o zdarzeniach powtarzalnych, Chłopi (pory roku, żniwa, itd.) – NARRACJA ITERATYWNA;
  3. o procesualnych wydarzeniach, np. przemiana ks. Robaka – NARRACJA PROCESUALNA;
  4. o stanach trwałych, obejmujących dłuższy okres czasu, powieści historyczne, Miłość w czasach zarazyNARRACJA DURATYWNA.

W realcję może być wtopiony zawiązkowy opis (np. występuje w Dobrej Pani Orzeszkowej).

PREZENTACJA – narracja uobecniająca, przedstawia pojedyncze zdarzenie w sposób szczegółowy, w stopniowym stawaniu się; może zawierać opis rozwinięty lub przytoczone wypowiedzi mówione i myślane bohaterów – początek Dobrej Pani to typowa prezentacja.

  • NARRACJA EGZEMPLARYCZNA jest formą pośrednią między relacją a prezentacją – pewne zdarzenia/ wypowiedzi jednostkowe zostały przedstawione jako przykładowe, powtarzalne, typowe.
  • CIĄG PREZENTACYJNY – segment wypowiedzi charakteryzujący się ciągłością czasoprzestrzenną i chociaż częściową tożsamością występujących postaci, pojawia się w obrębie prezentacji i dotyczy czegoś, co jest z nią związane, ale wychodzi poza jej bezpośrednie ramy. Wyróżnia go przerwa czasowa, inne miejsce, zmienia bohaterów. Jeśli ciąg taki złożony jest z przynajmniej kilku ujęć nazywany jest OGNIWEM. Kilka następujących po sobie ogniw jest ODCINKIEM.
  • W opowiadaniu Dobra Pani początkowy ciąg prezentacyjny jest ogniwem, obejmuje cały pierwszy dzień pobytu Heli przedstawiony w kilku ogniwach odgraniczonych od siebie pojawianiem się i odchodzeniem postaci. Odpowiedni podział większej ilości ogniw w prezentacji na segmenty może zwiększać napięciotwórczą siłę narracyjną danego segmentu.

REFLEKSJA jest składnikiem fakultatywny relacji i prezentacji; to wszelkie uogólnienia, argumentacje, wynurzenia, pytania, postulaty, apele podmiotu narracyjnego. Partie refleksyjne w utworach lit. najczęściej przynależą do komentowanego przez nie segmentu narracyjnego. Czasem jednak tworzą one samodzielne odcinki czy sekwencje względem sąsiadujących z nimi partii narracyjnych. (np. Czarodziejka Góra, Wojna i pokój).

Twoja odpowiedź

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>