Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Struktura i przeznaczenie tekstu literackiego wg J. Łotmana. Relacja między ideą a strukturą

5 czerwca 2012 Opracowania  Brak komentarzy

– W koncepcji Łotmana istotną funkcję pełniła kategoria tekstu i sporo miejsca poświecił jego zdefiniowaniu. Wszystko to opisał w książce pt. Struktura tekstu artystycznego.

– Tekst – oznaczał wszelką sekwencję znaków danego systemu, uporządkowaną według reguł tego systemu. Mógł on być realizacją jednego lub wielu systemów semiologicznych.

Precyzował pojęcie tekstu, biorąc pod uwagę trzy właściwości:

Wyrażenie: tekst jest zawsze utrwalony w określonych znakach (np. języka naturalnego) i w tym aspekcie przeciwstawia się wszelkim strukturom pozatekstowym;

W tekście zawsze wraz z elementami systemowymi, będą zawarte elementy pozasystemowe.

Ograniczenie: tekst posiada zawsze początek i koniec. W tym sensie przeciwstawia się wszystkim nienależącym do niego zmaterializowanym znakom, a także wszelkim strukturom o nieoznaczonych wyraźnie granicach – na przykład strukturze języków naturalnych czy nieograniczoności („otwartości”) tekstów mowy.

Odgraniczenie przestrzeni konstrukcyjnej (artystycznej) od niekonstrukcyjnej jest podstawowym środkiem języka rzeźby i architektury.

Strukturalizacja: tekst nie jest prostym następstwem znaków w przestrzeni między dwiema granicami zewnętrznymi, ale charakteryzuje się określoną organizacją wewnętrzną, która na poziomie syntagmatycznym przekształca go w całość strukturalną.

Strukturalizacja i ograniczenie tekstu są ze sobą powiązane.

-Między różnymi poziomami tekstu mogą ustalić się uzupełniające związki strukturalne. Tekst rozpada się na podteksty, z których każdy może być samodzielny.

– Struktura zewnątrztekstowa  jest tak samo hierarchiczna jak cały język dzieła literackiego. Na różnych poziomach hierarchii ten, czy inny element tekstu będzie wchodził w różne związki tekstowe.

W skrócie:

Tekst: każda utrwalona w dowolny sposób sekwencja znaków, posiadająca zaznaczony początek i koniec, odznaczająca się wewnętrzną organizacją strukturalną i wyraźnie odgraniczona od innych struktur (np. utwór literacki, filmowy, teatralny, ale też obrzędy, zachowania rytualne itp.).

W strukturze tekstu Łotman wyróżnia plan wyrażenia i plan treści, analizuje relacje obu płaszczyzn dzieła artystycznego. Zarówno plan treści, jak i wyrażania ma charakter systemowy. Wcześniej systemowość określana była tylko dla planu wyrażania. Łotman twierdził, że plan treści ma charakter systemowy, ponieważ treści znaków mogą być pomyślane jedynie jako powiązane określonymi relacjami łańcuchy strukturalne.

Twoja odpowiedź

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>