Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Kategoria

Prawda w hermeneutyce

28 October 2012 Opracowania  Brak komentarzy

– prawda” nie oznacza już „odpowiedniości” między „stanami umysłu” i „obiektywną” rzeczywistością,

– „znaczenie” nie jest już pojmowane jako coś obiektywnego, zsubstancjalizowany stan

rzeczy, czekający jedynie na „odkrycie” i „przedstawienie” przez odzwierciedlający umysł.

– „Prawda”i „znaczenie” odsyłają bowiem do twórczych operacji po stronie ludzkiego rozumienia,

– rozumienie zawsze jest interpretujące (a nie zwyczajnie „przedstawiające”),

– Prawda hermeneutyczna nie daje się oddzielić od procesu interpretacji,

-znaczenie zaś, tak jak pojmuje je hermeneutyka, nie jest niczym innym, jak efektem

tego procesu,

–  prawda ma charakter perspektywiczny, co wynika z faktu uwikłania

każdego aktu rozumienia w historyczną persp...

Więcej

Rozumienie pojecia „wpływ” przez H. Blooma. Sześć zabiegów rewizyjnych dokonywanych przez poetów

28 October 2012 Opracowania  Brak komentarzy

– analiza wpływu poetyckiego w teorii poezji polega na określeniu historii relacji wewnątrzpoetyckich,

– odrzuca rozumienie wpływu poetyckiego, jako zjawiska pomocy ukształtowania poety przez drugiego poetę,

– historię tworzą silni poeci, odrzucają oni poglądy innych, nie łączą się z innymi,

swoje poglądy,

– zdarza się, że poecie nie udaje się zwyciężyć i stworzyć samodzielnego siebie, wówczas „świecą odbitym światłem” innego utworu, innego poety

– często poeci są pod wpływem, kiedy dopada ich melancholia lub lęk i pustka,

– wpływ nie powoduje tego, ze poeci muszą stać się mniej oryginalni,

– wpływ poetycki dla Blooma to inaczej poetycka omyłka, czyli analizując wpływ będzie ob. Badał cykl życiowy poety jako poety

– na teorię wpływu ...

Więcej

Koło hermeneutyczne P. Ricceura – Najważniejsze tezy francuskiego hermeneutyka

27 October 2012 Opracowania  Brak komentarzy

Koło hermeneutyczne:

– koło to splot stosunków łączących symbol i ich interpretację

– jeżeli wchodzimy w świat symboli, to stają się żywe, wówczas koło zaczyna się toczyć,

– jeżeli koło się toczy, to idziemy do przodu, wzbogacamy się o nowe wiadomości, zaczynamy wszystko rozumieć,

 – koło – należy rozumieć, żeby uwierzyć i należy wierzyć, żeby zrozumieć,

– nie jest to błędne koło, jest to koło postępujące,

– jeżeli w coś wierzymy, to będziemy to rozumieć, stanie się to dla nas proste i przystępne, a także odczytamy sensy danego tekstu,

– przez zrozumieniem tekstu następuje przedrozumienie, które daje nam możliwość zakotwiczenia się w tekst,

– zrozumienie i wiara to nie jest stadium końcowe, koło się nadal toczy i przyniesie nam nowe ro...

Więcej

Groteska – definicja pojęcia

27 October 2012 Opracowania  Brak komentarzy

Słowo groteska weszło do współczesnej polszczyzny potocznej. Określamy jako groteskowe wydarzenia rzeczywiste lub tylko z pozoru nieprawdopodobne, dziwaczne, zaskakujące, łączące powagę ze śmiesznością, a także fakty, sposoby postępowania, idee, które uważamy za niestosowne, świadczące o myślowym mętliku, niedostosowane do danej sytuacji czy wręcz niemądre lub nawet żałosne w swej głupocie. Groteska i jej pochodne jest w codziennej mowie wyrażeniem oceniającym.

Słownik języka polskiego (1960) pod kierunkiem Witolda Doroszewskiego definiuje groteskę jako:

  1. Utwór literacki, muzyczny lub plastyczny o elementach komicznych, karykaturalnych.
  2. Rodzaj ornamentu (dla nas mniej ważne).

Należy zapamiętać, że według tej wykładni groteska odnosi się do utworu, a więc d...

Więcej

Ironia jako literacki wyraz postawy ironicznej. Odmiany i definicje – część 2.

27 October 2012 Opracowania  Brak komentarzy

Ironia jako wyznacznik struktury utworu

A. Ironia narracyjna – realizuje się poprzez bezpośrednie wtrącenia narratora, którymi nawiązuje się do opowiadanych wydarzeń, komentuje je, kojarzy z rzeczywistością współczesną autorowi. Wyraża się często w chwycie podwójnego czy nawet potrójnego podmiotu mówiącego.

Znajdziemy ją w: powieściach Laurence’a Sterne’a, w poematach dygresyjnych romantyków (Eugeniusz Onegin Puszkin, Don Juan Byron, Beniowski Słowacki). Jednak w poematach dygresyjnych nie chodzi o zawartość licznych dygresji, ale o samą zasadę występowania tych dygresji, rozbijających jednolitą strukturę narracji i demaskujących iluzję świata przedstawionego.

            Odrębną pozycję zajmuje ironiczny komentarz odautorski, którego f...

Więcej

Ironia – wyznaczniki, charakter, intencje, definicja – część 1.

27 October 2012 Opracowania  Brak komentarzy

Zasadnicze wyznaczniki ironii-postawy to:

a)      Poczucie sprzeczności

Sprzeczność jest zawartą w doświadczeniu podmiotu ironizującego inspiracją, determinującą świadomość ironiczną. Na najniższym poziomie percepcji prowadzi do ironicznej intencji wyrażania prawdy drogą umyślnego jej zaprzeczenia. Wiąże się wówczas z zamierzoną przez podmiot sprzecznością treści oraz formy wypowiedzi.

            W romantycznym światopoglądzie poczucie sprzeczności wiązało się z dążeniem do poznania absolutnego. Pośrednikiem w procesie poznania miała być twórcza osobowość artysty. Friedrich Schegel uznał właśnie ironię za czynnik decydujący o postawie poznawczej człowieka...

Więcej

Twórcy tzw. krytyki tematycznej. Pojęcie „tematu”. Sposób ujmowania rzeczywistości literackiej. Język badaczy dopuszczalny w dyskursach naukowych

27 October 2012 Opracowania  Brak komentarzy

Alicja Baluchowa, Krytyka tematyczna

 

Krytyka tematyczna – jeden z głównych kierunków we współczesnej francuskiej krytyce literackiej; jej podstawowym pojęciem jest temat, ale swoiście rozumiany.

 

Temat – to nie jest tradycyjny zespół motywów, stanowiący ośrodek świata przedstawionego utworu, ale pewien element obrazowy, przez który poeta ujmuje świat. Tak ujęty temat odnosi się do pewnych, typowych dla danego pisarstwa grup obrazowych, które powtarzają się w twórczości pisarza i mogą być traktowane jako ośrodkowy element jego wyobraźni.

Krytyk nie może z góry określić i wybierać tematów, tylko musi je stopniowo odkrywać. Poszukiwany temat nie istnieje na powierzchni tekstu i nie da się go sprowadzić do określonych słów (np. słów-kluczy)...

Więcej

Intertekstualność – definicja pojęcia

27 October 2012 Opracowania  Brak komentarzy

– termin utworzony przez Julię Kristeva w roku 1969 – nawiązywanie tekstu do innego tekstu,

– termin ten jednak szybko wyszedł poza ramy ogólne, wyznaczone przez Julię – stwierdzono, że nie każda relacja miedzy 2 tekstami można nazwać intertekstualnością,

– nawiązanie dialogu między tekstami,

– dla badacza intertekstualności po stwierdzeniu, że dany tekst ma w sobie cechy innego tekstu, rodzi się wiele pytań: jak został ten tekst wpleciony, dlaczego ten, jaką funkcję pełni itp…

– do sfery intertekstualności wchodzą wyłącznie te relacje z innymi utworami, które stały się elementem strukturalnym, znaczeniowym, relacje zamierzone, widoczne, przeznaczone dla czytelnika,

– sfera intertekstualności jest również poszerzona, ponieważ w jej obrębie znajdują się także...

Więcej

Związek i relacje między literataturą a mitologią wg Z. Minc i J. Łotmana

26 October 2012 Opracowania  Brak komentarzy

Relacje literatury i mitologii wg Z. Minc i J. Łotmana. Sposoby i aspekty powiązań.

            Wg Minca i Łotmana, relacje między literaturą a mitologią mogą być bezpośrednie (mit „przelewa się” w literaturę) lub pośrednie (poprzez sztuki piękne, rytuał, naukowe koncepcje, teorie estetyczne, filozoficzne, folklorystykę). Relacje mitu i literatury artystycznej rozpatruje się w 2 aspektach:

  • ewolucyjnym – mit jako określone stadium świadomości historycznie poprzedza lit. pisaną, która zajmuje jego miejsce z pkt. widzenia zarówno stadiów rozwoju, jak i rzeczywistej chronologii. Literatura ma do czynienia jedynie ze zdegradowanymi formami mitu i sama się do tej degradacji przyczynia. Mit przenika do tekstów lit...

Więcej

Metafora, symbol i alegoria – hermeneutyka

26 October 2012 Opracowania  Brak komentarzy

SYMBOL:

– „Symbol daje do myślenia”. Daje nam sens nieustanowiony. Wszystko zostało dane, aby zostało odtwarzane i przetwarzane w wymiarze myślenia.

– Filozofia symbolu jest momentem zapomnienia i odnowy tego, co należy do sfery sacrum i ludzkiej przynależności do niej.

– Trzy obszary występowania symbolu:

1. Symbol w obrzędach i mitach – tutaj symbol jest przynależny do sacrum, a obraz do hierofanii. Na przykład woda jest symbolem życia i śmierci, może być spokojna a za chwilę może stać się wzburzona i „niejednostajna”. Wejście do niej symbolizuje oczyszczenie, zmazanie wszystkich grzechów...

Więcej

Kategoria mimesis w rozumieniu E. Auerbacha

25 October 2012 Opracowania  Brak komentarzy

Auerbach swoje rozumienie mimesis wyjaśnia porównując tę kategorię w ujęciu Homera i w Starym Testamencie (opowieść o Izaaku), a także analizując rzeczywistość i szaleństwo w „Don Kichocie” Cervantesa.

Homer i Biblia

 Homer unaocznia dokładnie wszystkie zjawiska, czyni je dotykalnymi i widzialnymi we wszystkich ich częściach i określa je dokładnie we wszystkich związkach przestrzennych i czasowych. Podobnie dzieje się z wydarzeniami rozgrywającymi się wewnątrz świadomości bohaterów – nie ma tu żadnych ukryć i niedomówień. Natomiast w opowieści o Izaaku szczegóły, ale także podstawowe informacje, zostały pominięte. Powszedniość jest tylko lekko zarysowana – najważniejszy jest wymiar transcendentny, boski...

Więcej

Trzy rodzaje symulacji wg Baudillarda. Pojęcie symulakrów

25 October 2012 Opracowania  2 komentarzy

Symulacja jest to udawanie, że ma się to, czego się nie ma. Stawia ona pod znakiem zapytania różnicę między światem „prawdziwym” a „fałszywym”, między światem „rzeczywistości” a światem „wyobraźni”. To generowanie przy pomocy modeli. Prowadzi ona do stworzenia hiperrealności.

Są trzy rodzaje symulacji. Imitująca, produkcji, czasów współczesnych. Symulacja imitująca polega na tym, że różnica między przedmiotem wyobrażonym (naśladowanym) a rzeczywistym jest widoczna. Mamy tu do czynienia tylko z jakimś niedokładnym odbiciem tej rzeczywistości, dlatego symulacja jest tylko imitująca (np. w epoce renesansu).

Symulacja produkcji – różnica między przedmiotem gotowym a sposobem wytwarzania (czasy industrialne). Różnica między wytworem a wytwarzaniem...

Więcej

Kategoria mimesis według Arystotelesa i jej odwołania w czasach nowożytnych

25 October 2012 Opracowania  Brak komentarzy

Według Arystotelesa, poezja, podobnie jak malarstwo, taniec czy muzyka stanowi pewną formę naśladownictwa. Filozof wzoruje się na poglądach Platona, który wychodzi z założenia, że sztuki są „naśladownictwem” wytworzonej przez człowieka lub naturę rzeczywistości, która jest tylko cieniem bądź odbiciem odwiecznie i rzeczywiście istniejących idei boskich. Te, które są oddalone od prawdy, nie mają wg niego wartości. Platon przedstawia swoje poglądy na przykładzie: Są trzy łóżka, jedno stworzone przez boga, drugie przez stolarza, trzecie przez malarza. Właściwym twórcą tego łóżka jest bóg, wykonawcą jest stolarz, a malarz jest naśladowcą...

Więcej

Intertekstualność jako fundament tekstualności

24 October 2012 Opracowania  Brak komentarzy

Riffaterre rozumie tekst jako system semiotyczny. Całość tekstu tworzy jednostkę znaczącą, gdy w tekście nieliterackim jest tyle jednostek, ile wyrazów. Cały tekst rozrasta się z jednego zdania macierzowego. W tekście wyróżnia mimesis (gdy słowa odnoszą się do rzeczy, pojęć niesłownych, do bytów) i semiosis, gdy słowa odnoszą się do innych tekstów, do innych dzieł). Wg niego nie ma tekstów samodzielnych. Fundamentem tekstualności jest intertekstualność. Charles Pierce, twórca niekończącej się semiozy, mówi bardziej o semiosis w językoznawstwie. Każdy znak jest w niego interpretantem poprzedniego. Semioza to też wytwarzanie znaków i ich interpretowanie, odnoszenie się do różnych interpretacji.

Riffaterre krytykował poglądy Barthesa. Wg Barthesa, in...

Więcej

Poststrukturalistyczne koncepcje tekstu, autora, lektury i czytelnika (na przykładzie Teorii tekstu R. Barthesa)

26 June 2012 Opracowania  Brak komentarzy

            Według Barthesa, tekst jest zjawiskową powierzchnią dzieła lit., jest złożony ze słów użytych w dziele, a kolejność tych słów narzuca sens utworu. Tekst uczestniczy w glorii duchowej dzieła – jest jego prozaicznym, ale niezbędnym sługą. Funkcją, jaką pełni tekst jest f. zabezpieczająca (tekst, etym. tkanina, zapewnia trwałość rzeczy). Ponadto zapobiega on ułomności i nieprecyzyjności pamięci, wskazuje na prawomocność litery jako niepodważalnego śladu sensu, który autor nadał dziełu. Broni dzieło przed działaniem czasu. Tekst jest nazwą dzieła, jako że mieści w sobie jeden, jedyny sens – prawdziwy i ostateczny; jest „narzędziem” naukowym, określa reguły odczytania. Barthes podchodzi do tekstu w sposób mniej systemowy niż de Saussure...

Więcej

Funkcje schematów znaczeniowych wg H. Markiewicza

21 June 2012 Opracowania  Brak komentarzy

  1. Funkcje zasadnicze:

a)      Przedstawiająca – przekazuje informacje o cechach, stanach, czynnościach przedmiotów zewnętrznych wobec podmiotu wypowiedzi i o samym podmiocie (wtedy to funkcja autoprezentacyjna).

b)      Wolicjonalna – przekazuje postulaty i życzenia podmiotu wypowiedzi; Jej odmianę można potraktować jako funkcję pytającą.

2.      Funkcje uboczne:

a)      Kontaktywna – nawiązuje i podtrzymuje kontakt podmiotu z odbiorcą wypowiedzi,

b)      Metajęzykowa – objaśnia znaczenie składników wypowiedzi.

3.      Funkcje towarzyszące:

a)      Emotywna – wyraża podstawę uczuciową podmiotu wobec zawartości wypowiedzi przy pomocy wyrazów wykrzyknikowych, synonimiki i metaforyki emocjonalnej, obranej wysokości stylistycznej, środków s...

Więcej

Ferdinand de Saussure – Kurs językoznawstwa ogólnego, opracowanie

20 June 2012 Opracowania  Brak komentarzy

            Wielkie znaczenie de Saussure’a dla rozwoju nauki o języku wiąże się przede wszystkim z faktem, że przeciwstawił on językoznawstwu dziewiętnastowiecznemu  (opanowanemu niemal wyłącznie przez problematykę historyczno-porównawczą), własną koncepcję językoznawstwa, w której centralne miejsce wyznaczył zagadnieniom synchronicznym, które zaczęły przeważać w językoznawstwie XX-wiecznym. De Saussure rozróżnił synchronię i diachronię, a nadrzędną rolę przypisywał synchronii ze względu na funkcjonalny charakter języka – danym językiem można się posługiwać doskonale, nie znając jego poprzednich stadiów rozwojowych.

            De Saussure traktował język jako zjawisko społeczne...

Więcej

Wyższe układy znaczeniowe wg H. Markiewicza

20 June 2012 Opracowania  Brak komentarzy

Dzieło literackie w wąskim sensie, to sekwencjonalny układ językowych znaków brzmieniowych lub napisowych oraz związanych z nimi schematów znaczeniowych wyrazów i zdań. (ujęcie socjologiczne);

 Wyższe układy znaczeniowe są w pewnej mierze rekonstrukcją odbiorcy. Zaciera się w nich granica między przedmiotem artystycznym, a estetycznym.

Markiewicz mówi nie o płaszczyźnie a o sferze wyższych układów znaczeniowych, składają się na nią poszczególne „ujęcia” przedmiotów przedstawionych.

 Na sferę wyższych układów znaczeniowych składają się:

  1. Ujęcia przedmiotów przedstawionych, stanowiące drobne całości (tj. ludzi i przedmiotów abstrakcyjnych):
    1. Bezpośrednio dane ucechowanie zewnętrzne i wewnętrzne.
    2. Przeżycia zewnętrzne i wewnętrzne; stany i wyp...
Więcej

O interpretacji – Umberto Eco. Intencja dzieła, intencja czytelnika, intencja autora

7 June 2012 Opracowania  Brak komentarzy

– W procesie interpretacji Eco skupiał się na rozumieniu tekstu.

– Każde dzieło sztuki jest otwarte na nieskończoną serię możliwych interpretacji, każda pozwala odżyć dziełu na nowo.

– Czytelnik (odbiorca) pełni ważną funkcję w tworzeniu sensu tekstu literackiego, który bez odbiorcy pozostałby jedynie w sferze potencjalności.

– Praktyka interpretacji jest równoznaczna z procesem rozumienia tekstu. Poprzedza ją zawsze operacja dekodowania – ujmowania ogólnego sensu wypowiedzi.

– Czytelnik może próbować odkryć intencje autora, ale też może uruchomić inne możliwości interpretacyjne. Jednak nigdy nie powinien odchodzić zbyt daleko od zamysłu autora.

– Każdy autor zakłada model hipotetycznego (modelowego) czytelnika, którego zadaniem jest ścisłe współdziałanie...

Więcej

Dzieło otwarte – Umberto Eco

6 June 2012 Opracowania  Brak komentarzy

O dziele otwartym:

– Eco zaznacza, że pojęcie „dzieła otwartego” odnosi się tylko do określenia nowej dialektyki stosunków pomiędzy dziełem i interpretatorem. Inne znaczenia zostają pominięte.

– „Otwarcie dzieła”  rozumiane jest jako wieloznaczność przekazu artystycznego. To trwała cecha każdego dzieła w każdym czasie.

– Dziełom „otwartym” ostateczną formę nadaje interpretator w momencie, kiedy spełnia rolę pośrednika.

– Pojęcia „dzieła otwartego” używa się do określenia nowej dialektyki stosunków między dziełem i interpretatorem. W estetyce natomiast mówi się o zamkniętym lub otwartym charakterze dzieła dla wyjaśnienia sytuacji estetycznej.

– Z punktu widzenia estetyki „zamknięty” lub „otwarty” charakter dzieła wyjaśnia sytuac...

Więcej