Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Kategoria

Etykieta językowa w powieści młodzieżowej

30 października 2014 Opracowania  Brak komentarzy

Etykieta językowa na przykładzie powieści młodzieżowej

Małgorzaty Musierowicz pt. Kwiat kalafiora

Etykieta – według definicji ze Słownika języka polskiego pod red. Witolda Doroszewskiego – to „ustalony i obowiązujący sposób zachowania się w pewnych środowiskach […]; formy towarzyskie, ceremoniał”. Można też stosować ten termin synonimicznie do wyrażeń takich jak „savoir-vivre”, „zasady dobrego wychowania”, „zasady grzeczności”.[1]

Pojęcie etykiety językowej można natomiast rozumieć, jako „typ normy mieszczącej się w ramach nadrzędnej formy obyczajowej”...

Więcej

Pismo historia i rodzaje pisma (systemy pisma)

23 października 2014 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

Rodzaje pism

  • Fonetyczne

– Alfabety,

– Sylabariusze.

  • Niefonetyczne

– Piktograficzne właściwe,

– Ideogramy.

Historia pisma, najważniejsze informacje

  •   pierwsze próby komunikacji w formie graficznej – rysunki naskalne,
  •  mezopotamskie żetony – być może najstarszy przykład odmiany pisma tzw. piktogramów sumeryjskich
  •  wykonane z gliny,
  •  kształty: stożki, kulki, walce, spłaszczone krążki,
  • żetony proste – znalezione w Czogamisz (Iran), pochodzą sprzed ok. 8000 tys. lat temu; uważa się, że służyły do notowania ilości ziarna; przechowywane w glinianych kopertach,
  •  ok. 4000 tys. lat p.n.e...

Więcej

Mimesis w ujęciu Arystotelesa i Ohmanna

9 listopada 2013 Opracowania  Brak komentarzy

Mimesis w ujęciu Artystotelesa:
(„Poetyka” Arystoteles)

  • dzieli mimesis na dwie składowe tzn. Sztuki uzupełniające przyrodę nowymi formami, i sztuki mimetyczne, tzn. Naśladujące to, co przyrosa sama ukształtowała;
  • naśladowanie nie oznacza biernego odwzorowywania świata, obok momentu odtwarzania jest także moment swobodnego przedstawienia;
  • twórca naśladując przyrodę może ją nie tylko przedstawiać taką, jaką jest, lecz także upiększać lub zbrzydzać;
  • twórca powienien przedstawiać jedynie rzeczy i zdarzenia typowe i o znaczeniu ogólnym;
  • zdaniem twórcy jest przedstawić nie tylko, to, co zaszło aktycznie, lecz także to, co wg zasad prawdopodobnieńst...
Więcej

Granice wolności interpretacyjnej (interpretacja i nadinterpretacja)

9 listopada 2013 Opracowania  Brak komentarzy

Problem interpretacji najłatwiej zilustrować na podstawie rozważań Umberto Eco i jego adwersarzy: Jonathana Cullera i Richarda Rorty’ego. Wszyscy trzej starali się określić nie tylko granice naszej ingerencji w tekst literacki i odpowiedzieć na pytanie, co można robić dzisiaj z literaturą.

Poglądy Umberto Eco:

 – zdecydowany zwolennik ograniczeń swobody interpretacji – chce wprowadzić jasne kryteria poprawności odczytania tekstów literackich;

  •  źródła znaczenia literatury: intencja autora, intencja czytelnika i intencja dzieła;
  • intencja autora: to, co chciał przekazać, bardzo trudna do wykrtycia ze względu na inny czas otp...
Więcej

Dziedzictwo Arystotelesa we współczesnej nauce o literaturze

9 listopada 2013 Opracowania  Brak komentarzy

Arystoteles w Poetyce zawarł teorie dotyczące literatury, które w niektórych zakresach obowiązują do dzisiaj.

Pierwsza w historii poetyka opisowa (zawierająca jednak pewne elementy poetyki normatywnej). Przedmiotem dociekań Arystotelesa są: określenie czym jest literatura („poezja”, do której filozof nie włącza jednak liryki) oraz opisanie trzech gatunków: tragedii, eposu i komedii (w zachowanej części traktatu brakuje tego ostatniego elementu, który prawdopodobnie zawarty był w zaginionej księdze drugiej). Poglądy Arystotelesa są pośrednią polemiką z „Państwem” Platona, a dokładniej z trzecią księgą dialogu, gdzie Sokrates próbuje dociec istoty poezji...

Więcej

Szkoły strukturalne

30 sierpnia 2013 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

Szkoła praska

Funkcjonalne podejście do strukturalizmu

 

  • Początek – Praskie Koło Lingwistyczne, założone przez B. Havranka, J. Mukarowskiego, R. Jacobsona, N. S. Trubieckoja.
  • Język jest systemowy i składa się z elementów, z których każdy spełnia w procesie komunikacyjnym określoną funkcję – funkcjonalizm.
  • Funkcję danego elementu można opisać za pomocą wskazania opozycji między tym elementem a innymi elementami.
  • Podsystem języka – zbiór jednostek, pomiędzy którymi różnice są bardziej uchwytne.
  • Są cztery podsystemy języka:
    1. Fonologiczny;
    2. Morfonologiczny;
    3. Morfologiczny:

a)      fleksyjny,

b)     słowotwórczy;

    1. Składniowy.
Więcej

Strukturalizm – paradygmat

30 sierpnia 2013 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

Ogólne zasady paradygmatu strukturalistycznego.

 Strukturalizm – język jest systemem znaków.

Jan Boudouin de Courtenay i Mikołaj Kruszewski – polscy uczeni, prekursatorzy strukturalizmu. Postulowali za rozgraniczeniem za statycznym i dynamicznym patrzeniem na zjawiska językowe oraz oddzieleniem abstrakcyjnego języka od konkretnego mówienia.

Ferdinand de Saussure – twórca paradygmatu strukturalistycznego. Jego dzieło Kurs językoznawstwa ogólnego – wydane przez studentów. Założenia:

    1. Język jest bytem abstrakcyjnym i społecznym. Istnieje w świadomości zbiorowej w postaci sumy języków obecnych w świadomości każdego członka danego społeczeństwa
Więcej

Etymologia w językoznawstwie

29 sierpnia 2013 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

Temat 5

Pojęcie etymologii

Etymologia – pochodzenie wyrazu, może być rozumiane jako::

– historyczna ciągłość między końcową postacią wyrazu a jej najbliższym zaświadczonym historycznym poprzednikiem – taki przypadek ma miejsce głównie w zapożyczeniach, czasami także w wyrazach zmienionych w wyniku ewolucji fonetycznej lub znaczeniowej;

– relacja między końcową postacią wyrazu a jej prehistoryczną zrekonstruowaną formą – taki przypadek ma zastosowanie zwłaszcza w językach, których przodek nie jest historycznie zaświadczony oraz w badaniach sięgających głęboko w przeszłość.

 

Każde wykazanie etynomu jest hipotezą.

W wielu słownikach ...

Więcej

Teoria rozumowań

29 sierpnia 2013 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

 Źródła przekonań

Człowiek rozumny żywi przekonania, które opiera o różne źródła:

  1. Racjonalne – krytyczne i zgodne z kryteriami rozumu oraz stosowne do miary uzasadnienia, należą do nich:
    • oczywistość empiryczna lub intelektualna,
    • wiarygodność świadectwa,
    • rozumowanie;
  2. Nieracjonalne:
    • emocje,
    • zgodnie z modą, czyimś życzeniem,
    • irracjonalna wiara w autorytet,
    • brak krytycyzmu,
    • automatyzm w przyjmowaniu przekonań.

 

Krytycyzm – powinno się nim kierować w przyjmowaniu przekonań, może mieć on dwojaki charakter:

  1. Bezpośredni – przyjmuje określone przekonania ze względu na bezpośrednio dane doświadczenie. Oczywistość może mieć charakter:
Więcej

Język polski w świetle statystyk

29 sierpnia 2013 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

1. Częstość fonemów 

  • Fonologia jest – obok leksyki – najlepiej opracowanym statystycznie podsystemem języka polskiego.
  • Najczęstsze są samogłoski średnie /e/, /o/ oraz niska /a/, natomiast wysokie /i/, /y/, /u/ – jako trudniejsze artykulacyjnie – są rzadsze.
  • Struktura statystyczna inwentarza fonemów w jest polszczyźnie względnie stała i niezależna od pisanej lub ustnej odmiany języka.
  • Struktura inwentarza fonemów jest względnie stała także w różnych stylach języka – jest to cecha nie tylko polszczyzny, ale także innych języków indoeuropejskich.

 

2. Częstość liter oraz połączeń wyrazowych

  • Probabilistyczna struktura języka jest waż...
Więcej

Psycholingwistyka jako dział językoznawstwa

27 sierpnia 2013 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

Psycholingwistyka jest działem językoznawstwa zewnętrznego, jej przedmiotem są procesy psychiczne składające się na tworzenie i  interpretację tekstów w języku naturalnym.

Psycholingwistyka zajmuje się :

opisem funkcjonowania mózgu w czasie tworzenia i odbioru mowy, pamięcią (krótkotrwałą, operacyjną, długotrwałą, semantyczną i epizodyczną), stosunkiem języka do poznania, rozwojem mowy gatunku ludzkiego, porównaniem  mowy ludzkiej z komunikowaniem się zwierząt, rozwojem języka ludzkiego od dnia narodzin do końca życia ludzkiego, badaniem przyswajania języków obcych, zaburzeniami w przyswajaniu i formułowaniu tekstów, spowodowanymi głównie urazami mózgu...

Więcej

Socjolingwistyka i jej metodologia badań

27 sierpnia 2013 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

Socjolingwistyka – Głównym przedmiotem badań socjolingwistycznych są zjawiska, które dałyby się ująć łączną nazwą społecznego zróżnicowania języka. Zróżnicowanie zależy do czynników trojakiego rodzaju: Po pierwsze, w większości społeczeństw istnieją odmiany języka odpowiadające chwilowej relacji społecznej między nadawcą tekstu a jego adresatem. Są to tzw. stylistyczno-funkcjonalne odmiany języka, zwane też krócej stylami funkcjonalnymi. Dział socjolingwistyki poświęcony takim odmianom języka nazywa się stylistyką funkcjonalną.

Po drugie język  bywa zróżnicowany w zależności od stałego dystansu społecznego między autorem teks...

Więcej

Analogiści i anomaliści – koncepcje językowe starożytnej Grecji

27 sierpnia 2013 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

W drugim okresie rozwoju językoznawstwa greckiego, w III i II w. p. n. e. , zagadnieniami języka interesowali się głównie filologowie z Aleksandrii, którzy zetknęli się z nimi przy wydawaniu tekstów klasyków greckich, oraz filozofowie szkoły stoickiej na Rados, w Atenach i Pergamon, którzy badali język w ramach swej szeroko pojętej logiki. Wytworzyły się dwa obozy i zarazem dwie koncepcje języka:

1. Analogistów (proporcjonalność) – do których należeli filologowie aleksandryjscy. Byli oni zdania, że w języku panuje prawidłowa regularność, wynikająca z zupełnej zgodności miedzy kategoriami logicznymi i gramatycznymi...

Więcej

Wernyhora – kim jest? Wernyhora u Wyspiańskiego i Matejki

5 stycznia 2013 Opracowania  Brak komentarzy

Kim jest Wernyhora?

Wernyhora jest imieniem znaczącym, powiązanym zarówno ukraińską, jak i polską legendą.  Na Ukrainie imię to nosi siłacz występujący w bajkach, który wraz ze swym bratem  pokonuje smoka i wyzwala spod władzy królewnę. Są oni odpowiednikiem polskiego Waligóry z Wyrwidębem. W przekazach polskich imię to wiązane jest z Mojsejem Wernyhorą. Była to postać historyczna. Kozak posiadający umiejętność przepowiadania przyszłości. Jego życie datuje się na okres konfederacji barskiej.  Co wiemy o Wernyhorze? Przybył on do Polski w 1766r. i zamieszkał we wsi Makiedonow, gdzie przepowiedział hajdamacczyznę, czyli ruch wyzwoleńczy chłopów...

Więcej

Literaturoznawstwo Empiryczne

21 grudnia 2012 Opracowania  Brak komentarzy

W latach 70. XX wieku Siegfried J. Schmidt oraz skupiona wokół niego grupa naukowców na Uniwersytecie w niemieckim Siegen opracowali koncepcję Literaturoznawstwa Empirycznego (Empirische Literaturwissenschaft – LE) jako nauki argumentującej oraz zdolnej do konkurencji z naukami przyrodniczymi...

Więcej

Genotyp i fenotyp – definicja pojęcia

4 grudnia 2012 Opracowania  Brak komentarzy

FENOTYP

– eksplikowana struktura dzieła literackiego,

– wykładnik ostatecznych decyzji pisarza co do wyboru jednostek i reguł ich wiązania;

– dzieło literackie jest niepowtarzalną strukturą cech

– przez fenotypy uzewnętrznia się genotyp

– dany jest bezpośrednio

– określa indywidualne niepodobieństwo i podobieństwo dzieła do innych przekazów

GENOTYP

– implikowana struktura norm literackich, przywołanych w utworze, potencjalny, wskazuje pola alternatyw, które pozostawały do dyspozycji pisarza.

– ponadindywidualny kod literacki, wpisany w jednostkowy komunikat

– jest wspólny różnym dziełom, uzewnętrznia się przez fenotypy

– za pośrednictwem genotypu prz...

Więcej

Transpozycja, architekst, archetekst, prototekst, pre-teksty, hipotekst, hipertekst, substytucja, imitacja

4 grudnia 2012 Opracowania  Brak komentarzy

TRANSPOZYCJA

– modyfikacji stylu, tekst ze stylu wysokiego przerabiany jest do stylu potocznego, nawet wulgarnego,

– tekst wykorzystywany jest niezgodnie z jego przeznaczeniem, staje się zabawką,

– tworzy się antytekst

ARCHITEKST

– tekst pierwotny,

– z tym tekstem związany jest każdy tekst jednostkowy w danym gatunku

– prototyp, rozumiany jako egzemplarz idealny, niekoniecznie realnie istniejący, który najlepiej spełnia gatunkowe normy,

ARCHETEKST

– tekst, który stanowi podstawę kultury i dziejów ludzkości – bliblijny, mityczny

PROTOTEKST

– tekst pierwotny, na którym wzorowany jest inny tekst,

– tekst wymienia swój prototekst wprost (Nie-boska komedia) lub p...

Więcej

G. Bachelard – krytyka tematyczna

1 listopada 2012 Opracowania  Brak komentarzy

Prekursorem krytyki tematycznej jest G. Bachelard; jego prace z lat trzydziestych i czterdziestych Psychologia ognia, Wola i marzenia stają się nowym źródłem inspiracji. Cztery żywioły kosmiczne potraktował autor Wyobraźni poetyckiej jako podstawowe dominanty utworów poetyckich. Trochę podobnie je rozumiał jak Jung swe archetypy. W przedmowie do Wyobraźni poetyckiej uznał, że te obrazy wyobrażeniowe mają pewne odniesienia w nieświadomości, ale zasadniczo poprzestaje na odniesieniu ich do bardziej „powierzchownej” sfery psychiki twórcy niż do psychologii głębi. Bachelard dzieli symbole na trzy różne sfery (sektory)...

Więcej

Translatologia w świetle zagadnień intertekstualności

30 października 2012 Opracowania  Brak komentarzy

– tłumacz jest jak pisarz, który wykorzystuje w swoim tekście fragmenty innych tekstów,

– sądzi przy tym, ze jego tekst najlepiej odzwierciedla oryginał,

– często też tłumacz przeinacza oryginalny tekst, kierując się własnym zdaniem,

– dlaczego tłumacz tłumaczy wiersze:

1. wiersz nigdy nie był tłumaczony, wówczas tłumacz uważa, że spełnia obowiązek społeczny i tłumaczy wiersz, aby wypełnić lukę w literaturze,

2...

Więcej

Odmiany transtekstualności wg G. Genette’a

29 października 2012 Opracowania  Brak komentarzy

Genett stara się opisać relacje jakie zachodzą między tekstami

Kategoria naczelna: TRANSTEKSTUALNOŚĆ -> 5 typuów relacji transtekstualnych:

1. INTERTEKSTUALNOŚĆ (rozumiana bardzo wąsko)

– rzeczywiste występowanie tekstu w tekście

– w postaci cytatu, plagiatu, aluzji,

2. PARATEKSTUALNOŚĆ

– wszelkie komentarze do utworu zawarte w nim samym,

– wszystko to, co jest pisane piórem autora i tworzy otokę (zmienną) tekstu

– przedmowy, przysłowia, tytuły, epigrafy,

– tytuł, podtytuł, śródtytuł

– przedmowy, posłowia, wstępy, uwagi od wydawcy

– noty na marginesie, u dołu strony, na końcu

– epigrafy, ilustracje, wkładki reklamowe

3. METATEKSTUALNOŚĆ

– w j...

Więcej