Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Kategoria

Wielokulturowe media w Polsce?

30 października 2014 Jezykoznawstwo  Brak komentarzy

Odkrywanie wielokulturowości – nowe wyzwania wobec telewizji publicznej w Polsce na podstawie artykułu Magdaleny Ratajczak

Wielokulturowość jest jedną z charakterystycznych cech współczesnego świata. Proces globalizacji, uznanie praw mniejszości narodowych i etnicznych, akceptowana wielość językowa – te wszystkie elementy wzmacniają wielokulturowy wymiar świata. W akceptacji tej różnorodności powinny pomagać media publiczne. Jak jednak mogą one uczestniczyć w dialogu międzykulturowym? Czy procesy wielokulturowe znajdują swoje odbicie w prowadzonej polityce medialnej? I w końcu, jak realizowana jest zasada pluralizmu kulturowego w mediach publicznych – nad tym aspektami zastanawia się Magdalena Ratajczak w swoim artykule...

Więcej

Tworzenie nazwy firmy – analiza językowa

30 października 2014 Jezykoznawstwo  Brak komentarzy

Tworzenie nazwy przedsiębiorstwa – na przykładzie nazw przedsiębiorstw z branży „zabezpieczenia i systemy alarmowe”

Dr Maciej Szelewski jest pracownikiem Zakładu Językoznawstwa Wschodniosłowiańskiego Instytutu Neofilologii na Uniwersytecie Zielonogórskim, w referacje przedstawił najważniejsze tezy swoich badań.

Ergonimy komercyjne czyli nazwy przedsiębiorstw, instytucji nieczęsto są obiektem zainteresowań badaczy. Onomaści skupiają się raczej na badaniach antroponimów, czyli nazw własnych osób, i toponimów, czyli nazw miejscowych...

Więcej

Pismo historia i rodzaje pisma (systemy pisma)

23 października 2014 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

Rodzaje pism

  • Fonetyczne

– Alfabety,

– Sylabariusze.

  • Niefonetyczne

– Piktograficzne właściwe,

– Ideogramy.

Historia pisma, najważniejsze informacje

  •   pierwsze próby komunikacji w formie graficznej – rysunki naskalne,
  •  mezopotamskie żetony – być może najstarszy przykład odmiany pisma tzw. piktogramów sumeryjskich
  •  wykonane z gliny,
  •  kształty: stożki, kulki, walce, spłaszczone krążki,
  • żetony proste – znalezione w Czogamisz (Iran), pochodzą sprzed ok. 8000 tys. lat temu; uważa się, że służyły do notowania ilości ziarna; przechowywane w glinianych kopertach,
  •  ok. 4000 tys. lat p.n.e. żetony zostały zastąpione przez tabliczki gliniane, na których jak stemple odciskano żetony proste,
  •  żetony złożone – posługiwano s...

Więcej

Szkoły strukturalne

30 sierpnia 2013 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

Szkoła praska

Funkcjonalne podejście do strukturalizmu

 

  • Początek – Praskie Koło Lingwistyczne, założone przez B. Havranka, J. Mukarowskiego, R. Jacobsona, N. S. Trubieckoja.
  • Język jest systemowy i składa się z elementów, z których każdy spełnia w procesie komunikacyjnym określoną funkcję – funkcjonalizm.
  • Funkcję danego elementu można opisać za pomocą wskazania opozycji między tym elementem a innymi elementami.
  • Podsystem języka – zbiór jednostek, pomiędzy którymi różnice są bardziej uchwytne.
  • Są cztery podsystemy języka:
    1. Fonologiczny;
    2. Morfonologiczny;
    3. Morfologiczny:

a)      fleksyjny,

b)     słowotwórczy;

    1. Składniowy.
  • Szczególną uwagę zwraca się na związki paradygmatyczne.
  • N...
Więcej

Strukturalizm – paradygmat

30 sierpnia 2013 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

Ogólne zasady paradygmatu strukturalistycznego.

 Strukturalizm – język jest systemem znaków.

Jan Boudouin de Courtenay i Mikołaj Kruszewski – polscy uczeni, prekursatorzy strukturalizmu. Postulowali za rozgraniczeniem za statycznym i dynamicznym patrzeniem na zjawiska językowe oraz oddzieleniem abstrakcyjnego języka od konkretnego mówienia.

Ferdinand de Saussure – twórca paradygmatu strukturalistycznego. Jego dzieło Kurs językoznawstwa ogólnego – wydane przez studentów. Założenia:

    1. Język jest bytem abstrakcyjnym i społecznym. Istnieje w świadomości zbiorowej w postaci sumy języków obecnych w świadomości każdego członka danego społeczeństwa
    2. Język jest bytem w miarę trwałym – zmiany zachodzą w nim wolno, ewolucyjnie.
    3. J...
Więcej

Etymologia w językoznawstwie

29 sierpnia 2013 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

Temat 5

Pojęcie etymologii

Etymologia – pochodzenie wyrazu, może być rozumiane jako::

– historyczna ciągłość między końcową postacią wyrazu a jej najbliższym zaświadczonym historycznym poprzednikiem – taki przypadek ma miejsce głównie w zapożyczeniach, czasami także w wyrazach zmienionych w wyniku ewolucji fonetycznej lub znaczeniowej;

– relacja między końcową postacią wyrazu a jej prehistoryczną zrekonstruowaną formą – taki przypadek ma zastosowanie zwłaszcza w językach, których przodek nie jest historycznie zaświadczony oraz w badaniach sięgających głęboko w przeszłość.

 

Każde wykazanie etynomu jest hipotezą.

W wielu słownikach etymologicznych pochodzenie wyrazu podaje się w obu znaczeniach.

Podaje się także ...

Więcej

Teoria rozumowań

29 sierpnia 2013 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

 Źródła przekonań

Człowiek rozumny żywi przekonania, które opiera o różne źródła:

  1. Racjonalne – krytyczne i zgodne z kryteriami rozumu oraz stosowne do miary uzasadnienia, należą do nich:
    • oczywistość empiryczna lub intelektualna,
    • wiarygodność świadectwa,
    • rozumowanie;
  2. Nieracjonalne:
    • emocje,
    • zgodnie z modą, czyimś życzeniem,
    • irracjonalna wiara w autorytet,
    • brak krytycyzmu,
    • automatyzm w przyjmowaniu przekonań.

 

Krytycyzm – powinno się nim kierować w przyjmowaniu przekonań, może mieć on dwojaki charakter:

  1. Bezpośredni – przyjmuje określone przekonania ze względu na bezpośrednio dane doświadczenie. Oczywistość może mieć charakter:
    • empiryczny,
    • intelektualny,
    • na podstawie wiarygodnego świadectwa;
  2. Pośredni – z...
Więcej

Język polski w świetle statystyk

29 sierpnia 2013 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

1. Częstość fonemów 

  • Fonologia jest – obok leksyki – najlepiej opracowanym statystycznie podsystemem języka polskiego.
  • Najczęstsze są samogłoski średnie /e/, /o/ oraz niska /a/, natomiast wysokie /i/, /y/, /u/ – jako trudniejsze artykulacyjnie – są rzadsze.
  • Struktura statystyczna inwentarza fonemów w jest polszczyźnie względnie stała i niezależna od pisanej lub ustnej odmiany języka.
  • Struktura inwentarza fonemów jest względnie stała także w różnych stylach języka – jest to cecha nie tylko polszczyzny, ale także innych języków indoeuropejskich.

 

2. Częstość liter oraz połączeń wyrazowych

  • Probabilistyczna struktura języka jest ważna z punktu widzenia procesu komunikacji – decyduje o stopniu przewidywalności jedno...
Więcej

Psycholingwistyka jako dział językoznawstwa

27 sierpnia 2013 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

Psycholingwistyka jest działem językoznawstwa zewnętrznego, jej przedmiotem są procesy psychiczne składające się na tworzenie i  interpretację tekstów w języku naturalnym.

Psycholingwistyka zajmuje się :

opisem funkcjonowania mózgu w czasie tworzenia i odbioru mowy, pamięcią (krótkotrwałą, operacyjną, długotrwałą, semantyczną i epizodyczną), stosunkiem języka do poznania, rozwojem mowy gatunku ludzkiego, porównaniem  mowy ludzkiej z komunikowaniem się zwierząt, rozwojem języka ludzkiego od dnia narodzin do końca życia ludzkiego, badaniem przyswajania języków obcych, zaburzeniami w przyswajaniu i formułowaniu tekstów, spowodowanymi głównie urazami mózgu.

Więcej

Socjolingwistyka i jej metodologia badań

27 sierpnia 2013 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

Socjolingwistyka – Głównym przedmiotem badań socjolingwistycznych są zjawiska, które dałyby się ująć łączną nazwą społecznego zróżnicowania języka. Zróżnicowanie zależy do czynników trojakiego rodzaju: Po pierwsze, w większości społeczeństw istnieją odmiany języka odpowiadające chwilowej relacji społecznej między nadawcą tekstu a jego adresatem. Są to tzw. stylistyczno-funkcjonalne odmiany języka, zwane też krócej stylami funkcjonalnymi. Dział socjolingwistyki poświęcony takim odmianom języka nazywa się stylistyką funkcjonalną.

Po drugie język  bywa zróżnicowany w zależności od stałego dystansu społecznego między autorem tekstu z jednej strony a adresatem z drugiej...

Więcej

Analogiści i anomaliści – koncepcje językowe starożytnej Grecji

27 sierpnia 2013 JezykoznawstwoOpracowania  Brak komentarzy

W drugim okresie rozwoju językoznawstwa greckiego, w III i II w. p. n. e. , zagadnieniami języka interesowali się głównie filologowie z Aleksandrii, którzy zetknęli się z nimi przy wydawaniu tekstów klasyków greckich, oraz filozofowie szkoły stoickiej na Rados, w Atenach i Pergamon, którzy badali język w ramach swej szeroko pojętej logiki. Wytworzyły się dwa obozy i zarazem dwie koncepcje języka:

1. Analogistów (proporcjonalność) – do których należeli filologowie aleksandryjscy. Byli oni zdania, że w języku panuje prawidłowa regularność, wynikająca z zupełnej zgodności miedzy kategoriami logicznymi i gramatycznymi. Analogiści pojmowali język jako system stosunków proporcjonalnych, co stanowi zarodek nowoczesnej koncepcji systemu języka...

Więcej

Kognitywizm – najważniejsze informacje

14 czerwca 2013 Jezykoznawstwo  Brak komentarzy

Kognitywizm jako przejaw postmodernizmu

Kognitywizm jako odbicie w językoznawstwie paradygmatu postmodernistycznego jest paradygmatem niejednorodnym. Niejednorodność jest definicyjną cechą postmodernizmu. Rzeczywistość jest złożona, więc nie powinna być badana tylko z jednego punktu widzenia, bo to nie przyczynia się do jej zrozumienia, a zrozumienie jest podstawowym zadaniem nauki.

Kognitywizm pozwala na występowanie w językoznawstwie równolegle różnych metod. Nie konstruuje również spójnych modeli teoretycznych.

Podstawowe zadania językoznawstwa dla kognitywistów:

  • Opis metaforyki, która wpływa na sposób widzenia świata; metafory przyczyniają się do postrzegania i konceptualizacji świata przez człowieka; Metafora jest narzędziem czło...

Więcej

Generatywizm – najważniejsze informacje

13 czerwca 2013 Jezykoznawstwo  Brak komentarzy

Zadaniem językoznawstwa generatywnego jest wypracowanie takiego modelu jakiegoś języka (czyli jego gramatyki), za pomocą którego można by generować nieskończony zbiór zdań tego języka. Nie można przewidzieć ile elementów powinno zawierać zdanie najdłuższe.

Ciągi generowane przez model generatywny są pewnymi abstrakcyjnymi konstrukcjami językoznawczymi (zdaniami językoznawczymi). Model generatywny generuje nieskończony zbiór zdań językoznawczych (język językoznawczy).

W generatywizmie rozróżniamy: kompetencję językową i wykonanie językowe.
Kompetencja językowa-wiedza o tym, jak tworzyć zdania.
Wykonanie językowe-tworzenie i odbieranie jednorazowych (empirycznych) zdań tekstowych, które układają się w teksty językowe...

Więcej

Cechy języka

26 kwietnia 2013 Jezykoznawstwo  Brak komentarzy

Cechy języka:

  • Istnienie nadawcy i odbiorcy – nadawca nadaje komunikat odbiorcy, który dysponuje tym samym kodem
  • Język konwencjonalnym systemem znaków
  • Foniczność – dźwięki oraz alfabet (wtórna realizacja dźwięku)
  • Dwustopniowość i dwuklasowość – wyróżniamy dwa stopnie: znaki i diakryty oraz dwie klasy: słownik i gramatykę
  • Abstrakcyjność (zdalność) – odnoszenie do pojęć ogólnych, możliwość mówienia o zjawiskach nieobecnych
  • Polisemiczność – możliwość przesunięć w umowie, cecha wskazująca na kreatywność języka, gdyż język może zostać odnoszony do zjawisk nie posiadających własnej nazwy. Twórcze użycie wyrażeń językowych
  • Samozwrotność – mówienie za pomocą języka o samym języku
  • Nadużywalność
Więcej

Historia językoznawstwa

26 kwietnia 2013 Jezykoznawstwo  Brak komentarzy

 Indie

Według najbardziej rozpowszechnionego poglądu historia językoznawstwa rozpoczęła się w Indiach. W kraju tym dominowała empiryczna tradycja opisowa, a więc taka, która kładzie nacisk na opis konkretnych faktów językowych. Językoznawstwo pojawiło się w pierwszym tysiącleciu p.n.e. jako odpowiedź na konkretna potrzebę – tłumaczenia starożytnych tekstów religijnych, zawartych w księgach wiedzy, zwanych Wedami. Niektóre z tych tekstów pochodziły z XV w p.n.e.

Najstarsza znana gramatyka pochodzi z V – IV w p.n.e. Jej autorem był Panini. Zawiera ona ok. 4 tys. reguł czyli slitr. Szereg pojęć i definicji w niej użytych pozostaje aktualnych do dziś, np...

Więcej

Ferdinand de Saussure – założenia teorii językoznawczej

26 kwietnia 2013 Jezykoznawstwo  Brak komentarzy

Ferdinand de Saussure – językoznawca szwajcarski. Określił język jako stały zbiór (dokładniej: system) norm społecznych, umożliwiających porozumiewanie się. Podobnie jak Jan Niecisław Baudouin de Courtenay odróżniał język jako system znaków od mówienia, które jest indywidualną realizacją tegoż systemu.

De Saussure ukuł termin językoznawstwa diachronicznego dla badań historycznych nad językiem i językoznawstwa synchronicznego, opisującego stan języka w danym momencie. Wprowadził termin znaku językowego jako składowej dwóch elementów – znaczonego i znaczącego, gdzie pierwszy to samo abstrakcyjne pojęcie, a drugi – jego akustyczna reprezentacja. Język w rozumieniu de Saussure’a funkcjonuje w oparciu o związki syntagmatyczne

Więcej

Pojęcie znaku w językoznawstwie. Znak – definicja pojęcia

26 kwietnia 2013 Jezykoznawstwo  Brak komentarzy

Znak – obserwowalny (postrzegalny) układ rzeczy czy zjawisk spowodowany przez kogoś (nadawcę) ze względu na to, że istnieją zwyczajowo ukształtowane określone reguły nakazujące wiązać z danym układem rzeczy lub zjawisk myśli określonego typu, oraz na to, że nadawca znaku postanowił wywołać tę myśl u odbiorcy znaku. Np. dym może być znakiem w komunikacji Indian.

Znakiem w języku (znakiem językowym) nazywamy wszystko w języku, co posiada swoje znaczenie – wszystkie jednostki języka mające nierozerwalny związek pomiędzy swoją formą oznaczającą a treścią oznaczaną. Związek ten jest związkiem umownym wynikającym z konwencji społecznej. Nie jest to związek naturalny – jedynie w przypadku nielicznych wyrazów możemy mówić o ...

Więcej

Języki i dialekty – wprowadzenie

26 kwietnia 2013 Jezykoznawstwo  Brak komentarzy

Różne odmiany jednego języka mówionego nazywane są dialektami, języki lub dialekty używane przez różne grupy etniczne – etnolektami. Kryteria zaklasyfikowania dwóch etnolektów jako odrębnych języków lub dialektów tego samego języka nie są jasno sprecyzowane. Ze względów wyłącznie politycznych, historycznych lub kulturowych uznaje się często jakiś etnolekt za osobny język.

Np. po odzyskaniu przez Mołdawię niepodległości (koniec XX w.) język kategoryzowany wcześniej jako lokalna odmiana języka rumuńskiego uzyskał rangę języka mołdawskiego. Podobnie, po rozpadzie Jugosławii dotychczasowy język serbsko – chorwacki rozpadł się na osobne języki narodowe: serbski, chorwacki i bośniacki.

Często jest też na odwrót, etnolek...

Więcej

Szyk morfemów i wyrazów w różnych językach

26 kwietnia 2013 Jezykoznawstwo  Brak komentarzy

We wszystkich językach szyk morfemów ma znaczącą rolę. Nie zawsze jednak ma ją szyk wyrazów. Na przykład w języku polskim pary: morfem tematu + morfem „końcówka rzeczownika” mogą poruszać się dość dowolnie w zdaniu, nie można tego jednak powiedzieć o którymś z tych morfemów z osobna.

W większości języków istnieją zdania, które można podzielić na podmiot, orzeczenie i dopełnienie, choć często typowe zdanie nie zawiera ich wszystkich, lub zawiera w formie złączonej, np. informacje o podmiocie mogą być zawarte w końcówce czasownika. Zwykle pewna kolejność tych trzech elementów w zdaniu jest dominująca. Jest sześć możliwości, przy czym w niewielu językach dopełnienie występuje przed podmiotem...

Więcej

Co to jest język? Definicja pojęcia

26 kwietnia 2013 Jezykoznawstwo  Brak komentarzy

Język – ukształtowany społecznie system budowania wypowiedzi, używany w procesie komunikacji interpersonalnej. Na język składają się dwa elementy:

  • otwarty zbiór znaków, zbudowanych z fonemów, morfemów, wyrazów, stałych zwrotów i wyrażeń
  • reguły łączenia i tworzenia znaków (fonologia, morfologia, składnia)

 Język służy do przedstawiania przedmiotów, czynności czy abstrakcyjnych pojęć za pomocą znaków. Zbiór znaków w języku jest otwarty i – jakkolwiek można powiedzieć, że pewna liczba znaków jest częścią języka – sam język jest bardziej systemem tworzenia znaków niż systemem znaków. Wynika to z faktu, że znakiem językowym jest każdy tekst – każda sformułowana wypowiedź, posiadająca znaczenie...

Więcej